Bộ Nội vụ Síp đang chuẩn bị trình lên nội các một kế hoạch quy mô lớn nhằm gia tăng đáng kể số lượng hầm trú ẩn dân sự trên toàn đảo. Đề xuất này được xây dựng trong nhiều tháng và dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc họp nội các sắp tới.
Trong giai đoạn đầu, kế hoạch đặt mục tiêu nâng tổng sức chứa của hệ thống hầm trú ẩn để có thể phục vụ khoảng 45% dân số Síp. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược tăng cường khả năng phòng vệ dân sự, khi chính phủ đánh giá lại toàn diện mức độ sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp trên phạm vi quốc gia.
Các dự án nhà ở mới sẽ phải tích hợp hầm trú ẩn
Một điểm đáng chú ý trong đề xuất là việc đưa ra các yêu cầu mới đối với những dự án phát triển nhà ở trong tương lai. Theo đó, các tòa nhà chung cư mới – nếu có tầng hầm – sẽ phải dành không gian để xây dựng hầm trú ẩn dân sự.
Những khu vực này sẽ được trang bị các điều kiện cơ bản như nhà vệ sinh và nguồn nước uống, đảm bảo khả năng sử dụng trong trường hợp khẩn cấp. Khác với trước đây khi việc tham gia mạng lưới hầm trú ẩn chủ yếu dựa trên sự tự nguyện của các nhà phát triển, quy định mới dự kiến sẽ mang tính bắt buộc.
Để tạo động lực cho các chủ đầu tư, chính quyền đang xem xét cơ chế khuyến khích thông qua tăng thêm hệ số xây dựng 5%, với diện tích bổ sung tối đa khoảng 50 mét vuông cho mỗi dự án.
Những lo ngại từ các cuộc kiểm tra hệ thống hiện tại
Theo các nguồn tin chính phủ, sáng kiến này xuất phát từ những lo ngại sau các cuộc kiểm tra được tiến hành hồi đầu năm nhằm đánh giá tình trạng hệ thống hầm trú ẩn hiện có.
Cuộc kiểm tra vào tháng 5 trước đó thực chất chỉ mang tính khảo sát mẫu, và Bộ trưởng Nội vụ Constantinos Ioannou được cho là không hài lòng với phạm vi đánh giá còn hạn chế này. Sau đó, ông đã chỉ đạo xem xét lại toàn bộ hệ thống nhằm tìm giải pháp nâng cao mức độ sẵn sàng của quốc gia.
Trong hai ngày gần đây, khoảng 90 chuyên gia và nhân sự đã tham gia vào việc kiểm tra và đánh giá tình trạng của các hầm trú ẩn trên khắp hòn đảo, tạo cơ sở dữ liệu cho kế hoạch cải thiện hạ tầng phòng vệ dân sự.
Một phần của chiến lược bảo vệ dân sự toàn diện
Các quan chức cho biết việc mở rộng mạng lưới hầm trú ẩn không phải là biện pháp đơn lẻ mà nằm trong chiến lược bảo vệ dân sự rộng lớn hơn. Chính quyền Síp đang rà soát lại toàn bộ hệ thống ứng phó khẩn cấp, từ cơ sở hạ tầng trú ẩn đến các cơ chế cảnh báo công cộng.
Tuy nhiên, trong trường hợp xảy ra sự cố nghiêm trọng, chính quyền nhấn mạnh rằng người dân không nên tự ý di chuyển đến các hầm trú ẩn nếu chưa có hướng dẫn chính thức. Việc di chuyển ồ ạt có thể gây tắc nghẽn giao thông, cản trở các lực lượng cứu hộ và làm giảm hiệu quả của các hoạt động ứng phó khẩn cấp.
Thay vào đó, người dân được khuyến cáo thực hiện các biện pháp an toàn cơ bản như di chuyển xuống tầng hầm nếu có, ở trong nhà và tránh xa cửa sổ hoặc các bề mặt kính, hoặc tìm nơi trú ẩn trong tòa nhà gần nhất nếu đang ở ngoài trời.
Hệ thống cảnh báo khẩn cấp đa tầng
Song song với việc nâng cấp cơ sở hạ tầng, chính quyền cũng đang phát triển nhiều kênh cảnh báo khẩn cấp nhằm đảm bảo thông tin đến người dân nhanh nhất có thể.
Các phương thức hiện tại bao gồm tin nhắn SMS, còi báo động, chuông nhà thờ và thông báo trực tiếp trong cộng đồng. Hệ thống SMS hiện nay được thiết kế để gửi cảnh báo trong khoảng 5 phút, mặc dù một số vấn đề kỹ thuật với nhà mạng Cyta vẫn đang được xử lý.
Tin nhắn cảnh báo sẽ được gửi bằng ngôn ngữ mà người dùng đã đăng ký với nhà cung cấp dịch vụ di động, đồng thời những người đang làm việc ở khu vực khác nơi cư trú vẫn có thể nhận thông báo liên quan đến địa bàn đang bị ảnh hưởng.
Đối với du khách, thông tin khẩn cấp chủ yếu sẽ được truyền tải thông qua khách sạn và các cơ sở lưu trú, do dịch vụ chuyển vùng quốc tế có thể làm chậm quá trình gửi tin nhắn.
Hướng tới hệ thống cảnh báo thông minh dựa trên định vị
Trong giai đoạn tiếp theo, Síp dự kiến triển khai hệ thống cảnh báo khẩn cấp quốc gia dựa trên nền tảng 112, kết hợp công nghệ định vị địa lý để cải thiện độ chính xác của thông báo.
Một ứng dụng cảnh báo mới sử dụng công nghệ định vị đang được chuẩn bị thử nghiệm trong vài tuần tới. Hệ thống này được kỳ vọng sẽ khắc phục nhiều hạn chế của phương thức SMS truyền thống, đặc biệt trong việc xác định chính xác vị trí người nhận cảnh báo.
Hầm trú ẩn chỉ dành cho các tình huống đặc biệt nghiêm trọng
Các quan chức phòng vệ dân sự nhấn mạnh rằng hầm trú ẩn chỉ được sử dụng trong trường hợp chiến tranh hoặc những tình huống nguy hiểm nghiêm trọng. Những cảnh báo khẩn cấp hiện nay, kể cả ở các khu vực gần căn cứ quân sự của Anh trên đảo, không yêu cầu người dân di chuyển đến hầm trú ẩn.
Cuộc rà soát đang diễn ra vì vậy không chỉ nhằm mở rộng số lượng cơ sở trú ẩn mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống phòng vệ dân sự hiện đại, có khả năng thông báo nhanh chóng và tổ chức phản ứng hiệu quả khi khủng hoảng xảy ra. Với kế hoạch này, Síp đang từng bước củng cố năng lực bảo vệ người dân trước các tình huống khẩn cấp trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp.