Bài này có thể làm tôi mất vài khách hàng. Tôi viết nó vì tin rằng nó sẽ giữ lại những khách hàng đúng.
Housel dành hẳn một chương trong cuốn sách mới cho một thói quen cổ xưa của loài người: nhìn sang người bên cạnh. Ông chỉ ra rằng phần lớn cảm giác “thiếu” của chúng ta không đến từ hoàn cảnh thật, mà đến từ phép so sánh — và tai hại ở chỗ, chuẩn so sánh thì luôn tự nâng lên. Ta không so với mức mình cần; ta so với người gần nhất đang có nhiều hơn. Mà người “gần nhất đang có nhiều hơn” thì không bao giờ hết.
Trong nghề của tôi, quy luật này có một phiên bản rất cụ thể. Vài năm gần đây, thẻ thường trú châu Âu dần trở thành một chủ đề trên bàn tiệc của giới doanh nhân Việt. Và tôi bắt đầu gặp một kiểu khách mới: những người mở đầu buổi tư vấn bằng “anh A bạn tôi vừa làm xong”, “hội của chị toàn người có thẻ rồi”. Động cơ thật của họ, nếu bóc lớp vỏ ra, là không muốn là người chưa có trong một căn phòng toàn người đã có.
Tôi hiểu cảm giác đó — nó rất con người. Nhưng tôi phải nói thẳng: đó là lý do tệ nhất để bắt đầu một hồ sơ định cư.
Tệ, vì ba lẽ. Thứ nhất, quyết định sinh ra từ so sánh sẽ được đo bằng thước của người khác — mà hoàn cảnh của anh A khác hoàn cảnh của anh chị: cấu trúc tài sản khác, tuổi con khác, kế hoạch đời khác. Thứ hai, cái “đủ” sinh ra từ so sánh không bao giờ đứng yên: có thẻ Síp rồi sẽ đến lượt so về quốc tịch, về căn thứ hai, về trường con học — cuộc đua không có vạch đích. Thứ ba, và quan trọng nhất: khoản đầu tư 300.000 euro cộng nghĩa vụ duy trì hàng chục năm là một cam kết quá lớn để làm chỉ vì không muốn thua kém trên một bàn tiệc.
Ngược lại, những hồ sơ mà tôi thấy khách hài lòng bền nhất đều xuất phát từ động cơ nội sinh — nghĩa là nó vẫn còn nguyên giá trị kể cả khi không một ai biết: con đường học tập cho con, phương án dự phòng cho gia đình, một nơi chốn thứ hai mà gia đình thật sự muốn gắn bó. Động cơ nội sinh có một phép thử đơn giản, tôi mượn tinh thần của Housel: nếu anh chị có tấm thẻ này mà vĩnh viễn không được kể với ai — anh chị còn muốn làm không? Còn muốn: đó là nhu cầu thật, chúng tôi rất mong được đồng hành. Hết muốn: anh chị vừa tiết kiệm được 300.000 euro, và tôi chúc mừng điều đó thật lòng.
Một đơn vị tư vấn nói câu “có khi anh chị chưa cần làm” nghe có vẻ dại về kinh doanh. Nhưng chúng tôi tính kiểu khác: khách làm đúng lý do sẽ đi với chúng tôi hai mươi năm và giới thiệu những người giống họ. Khách làm vì bàn tiệc sẽ thất vọng trong hai năm và oán trách trong mười tám năm còn lại. Chọn bên nào — với chúng tôi chưa bao giờ là câu hỏi khó.
Câu hỏi đúng của bài này: “Nếu không ai biết, tôi còn muốn không?” — áp cho quyết định định cư, và thật ra, cho mọi khoản chi lớn của đời người.
Tuyên bố miễn trách nhiệm pháp lý (Disclaimer)
Nội dung trong báo cáo/bài viết này chỉ nhằm mục đích chia sẻ quan điểm và thông tin học thuật về kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính, bất động sản, xu hướng ngành và các thông tin khác tại Cyprus và một số quốc gia khác trên thế giới. Mọi dữ liệu và đánh giá được tổng hợp từ các nguồn công khai, có chọn lọc, và được trình bày nhằm cung cấp góc nhìn nghiên cứu cho cộng đồng đầu tư.
Bài viết không cấu thành lời khuyên đầu tư, tư vấn tài chính cá nhân hay lời mời chào mua/bán bất kỳ tài sản nào. Mọi phân tích, đánh giá định giá hoặc nhận định xu hướng đều mang tính chủ quan của nhóm biên tập, không mang tính cam kết hiệu quả đầu tư.
Mỗi cá nhân nên tự thực hiện đánh giá rủi ro, mục tiêu đầu tư, thời gian nắm giữ và điều kiện cá nhân trước khi đưa ra bất kỳ quyết định tài chính nào. Việc sử dụng thông tin trong tài liệu này là hoàn toàn theo quyết định và rủi ro của người đọc.
Chúng tôi và tác giả miễn trừ mọi trách nhiệm với bất kỳ tổn thất hoặc hệ quả nào phát sinh từ việc sử dụng các thông tin này trong thực tế.
