Tổng thống Síp Nikos Christodoulides cho biết nước này sẵn sàng trở thành thành viên NATO “khi điều kiện chính trị cho phép”, đồng thời nhấn mạnh Liên minh châu Âu cần tăng cường năng lực quốc phòng và an ninh trong giai đoạn thế giới ngày càng bất ổn.
Phát biểu tại triển lãm quốc phòng DEFEA 2026 ở Athens, ông cho rằng châu Âu có thể đạt được nhiều tiến bộ hơn trong lĩnh vực quốc phòng mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, ông khẳng định điều đó không làm suy yếu vai trò của NATO, mà ngược lại sẽ giúp liên minh này có thêm một đối tác mạnh và hiệu quả hơn trong việc giải quyết các thách thức an ninh chung.
Theo Tổng thống Síp, một Liên minh châu Âu có khả năng tự chủ chiến lược sẽ giúp củng cố năng lực phòng thủ tập thể của phương Tây trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.
Điều khoản phòng thủ của EU cần được kích hoạt thực tế
Ông Christodoulides cũng kêu gọi Điều 42.7 của Liên minh châu Âu – điều khoản phòng thủ chung giữa các quốc gia thành viên – phải được vận hành đầy đủ thay vì chỉ tồn tại ở cấp độ chính trị hoặc lý thuyết.
Ông nhấn mạnh châu Âu cần xây dựng một cơ chế cụ thể và hiệu quả để có thể phản ứng ngay lập tức trước các tình huống khẩn cấp liên quan đến an ninh. Theo ông, công tác chuẩn bị cho kế hoạch này đã bắt đầu tại Brussels. Trước đó, Tổng thống Síp đã có cuộc gặp với Ủy viên Quốc phòng Liên minh châu Âu Andrius Kubilius để thảo luận về các bước triển khai tiếp theo.
Nhà lãnh đạo Síp cho biết thời điểm hiện tại mang ý nghĩa đặc biệt khi châu Âu đang dần chuyển từ giai đoạn thảo luận sang đưa ra các quyết định cụ thể về quốc phòng và an ninh sau nhiều năm trì hoãn.
Ông nói rằng một châu Âu không đầu tư đầy đủ cho quốc phòng sẽ tiếp tục ở trong trạng thái phụ thuộc, trong khi sự phụ thuộc không thể trở thành lựa chọn chiến lược đối với một liên minh muốn đóng vai trò địa chính trị lớn hơn trên thế giới.
Síp tăng cường đầu tư an ninh
Ông Christodoulides đánh giá chương trình SAFE của EU là một trong những sáng kiến quốc phòng lớn nhất hiện nay, với tổng quy mô đầu tư lên tới 150 tỷ euro. Trong đó, Síp dự kiến có thể tiếp cận khoảng 1,2 tỷ euro để nâng cấp năng lực phòng thủ và hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.
Theo ông, kế hoạch sử dụng nguồn vốn này đã được triển khai trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng bất ổn bởi chiến sự tại Ukraine, xung đột ở Trung Đông cùng các mối đe dọa mới như tấn công mạng, chiến tranh lai và trí tuệ nhân tạo trong quân sự.
Ông nhấn mạnh an ninh và ổn định không chỉ liên quan đến quốc phòng mà còn tác động trực tiếp tới kinh tế, đầu tư và quản trị quốc gia. Tổng thống Síp cũng nhắc lại rằng quốc đảo này vẫn đang chịu ảnh hưởng từ sự hiện diện quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại phần phía bắc hòn đảo.
Ngành công nghiệp quốc phòng công nghệ cao phát triển
Theo ông Christodoulides, ngành công nghiệp quốc phòng Síp đang có bước phát triển đáng chú ý với khoảng 30 công ty công nghệ cao hoạt động trong lĩnh vực này.
Các doanh nghiệp đang phát triển và xuất khẩu nhiều sản phẩm như hệ thống không người lái, công nghệ chống máy bay không người lái, giải pháp an ninh mạng và tác chiến điện tử.
Trong 5 năm qua, 18 công ty của Síp đã tham gia 70 dự án thuộc Quỹ Quốc phòng châu Âu và Chương trình Phát triển Công nghiệp Quốc phòng châu Âu, với tổng ngân sách vượt 600 triệu euro. Các doanh nghiệp Síp nhận được khoảng 65 triệu euro tài trợ trực tiếp từ các chương trình này.
Riêng trong Quỹ Quốc phòng châu Âu năm 2025, các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Síp tham gia vào 16 trong tổng số 57 dự án được lựa chọn, với khoảng 14 triệu euro tài trợ dành cho 10 công ty.
Theo Tổng thống Christodoulides, những con số này không chỉ phản ánh quy mô đầu tư mà còn cho thấy khả năng đổi mới công nghệ, năng lực hợp tác quốc tế và chất lượng nguồn nhân lực của Síp trong lĩnh vực quốc phòng hiện đại.