Theo số liệu từ Eurostat, Síp tiếp tục khẳng định vị thế tài chính vững chắc trong năm 2025 khi duy trì thặng dư ngân sách, trong bối cảnh phần lớn các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu vẫn chìm trong tình trạng thâm hụt.
Cụ thể, quốc gia này ghi nhận thặng dư ngân sách tương đương 3,4% GDP – thuộc nhóm hiếm hoi trong EU đạt được kết quả tích cực, cùng với Đan Mạch (2,9%), Ireland (1,8%), Hy Lạp (1,7%) và Bồ Đào Nha (0,7%). Những con số này cho thấy một quỹ đạo tài khóa trái ngược hoàn toàn với xu hướng chung đang diễn ra trên toàn khu vực.
Hiệu quả tài chính công củng cố nền tảng kinh tế
Theo dữ liệu sơ bộ từ Cystat, Síp đạt thặng dư ngân sách 1,24 tỷ euro, phản ánh hiệu quả điều hành tài chính công ổn định và kỷ luật ngân sách được duy trì xuyên suốt. Trong khi đó, tổng nợ công của nước này ở mức 20,08 tỷ euro, tương đương 55% GDP – thấp hơn đáng kể so với ngưỡng tham chiếu 60% của EU.
Không chỉ dừng lại ở đó, xu hướng tích cực còn được thể hiện rõ qua từng quý. Trong quý IV năm 2025, Síp ghi nhận thặng dư 4% GDP, tiếp nối các mức 2,8% (quý III), 1,8% (quý II) và 5% (quý I). Chuỗi số liệu này phản ánh một nền tài chính công ổn định, có tính liên tục và khả năng chống chịu tốt trước biến động kinh tế khu vực.
EU tiếp tục đối mặt áp lực thâm hụt và nợ công
Trái ngược với Síp, bức tranh tài khóa của toàn EU vẫn đối mặt nhiều thách thức. Tỷ lệ thâm hụt ngân sách của khu vực đồng euro giảm nhẹ từ 3,0% năm 2024 xuống 2,9% năm 2025, trong khi mức trung bình của toàn EU giữ nguyên ở 3,1%.
Đáng chú ý, có tới 11 quốc gia thành viên ghi nhận thâm hụt vượt ngưỡng 3% GDP. Romania dẫn đầu với mức 7,9%, theo sau là Ba Lan (7,3%), Bỉ (5,2%) và Pháp (5,1%) – cho thấy áp lực tài khóa vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả tại nhiều nền kinh tế lớn.
Song song đó, nợ công tiếp tục gia tăng. Tỷ lệ nợ của khu vực đồng euro tăng từ 87,0% lên 87,8% GDP, còn EU tăng từ 80,7% lên 81,7%. Điều này phản ánh xu hướng mở rộng chi tiêu công trong khi nguồn thu chưa theo kịp.
Đà giảm nợ ấn tượng đưa Síp vào nhóm dẫn đầu
Trong bối cảnh chung đó, Síp nổi bật với tốc độ giảm nợ nhanh. So với quý IV năm 2024, tỷ lệ nợ trên GDP của nước này đã giảm 7,7 điểm phần trăm – một trong những mức cải thiện mạnh nhất trong toàn khối, cùng với Hy Lạp, Ireland và Bồ Đào Nha.
Tính riêng theo quý, mức giảm 5,3 điểm phần trăm từ quý III sang quý IV năm 2025 càng củng cố xu hướng tái cân bằng tài chính hiệu quả. Đây là yếu tố then chốt giúp Síp gia tăng độ tin cậy tài chính trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Trong khi đó, nợ công tại nhiều quốc gia vẫn ở mức cao, điển hình như Hy Lạp (146,1%), Ý (137,1%), Pháp (115,6%), Bỉ (107,9%) và Tây Ban Nha (100,7%). Ở chiều ngược lại, Estonia, Luxembourg, Đan Mạch và Bulgaria duy trì tỷ lệ nợ thấp, dưới 30% GDP.
Cân đối thu – chi vẫn là bài toán của toàn khu vực
Năm 2025 ghi nhận sự gia tăng đồng thời của cả chi tiêu và doanh thu chính phủ trên toàn EU. Tại khu vực đồng euro, chi tiêu đạt 49,8% GDP, trong khi doanh thu ở mức 46,9%. Các con số tương ứng của EU là 49,5% và 46,4%.
Riêng trong quý IV, thâm hụt ngân sách của khu vực đồng euro ở mức 3,0% GDP, còn EU là 3,2%. Doanh thu tăng mạnh nhờ bổ sung khoảng 36 tỷ euro, song chi tiêu cũng leo thang gần tương ứng, làm hạn chế khả năng cải thiện cán cân ngân sách.
Cơ cấu nợ nhìn chung ổn định, với trái phiếu chiếm tỷ trọng chủ đạo (84,1% tại khu vực đồng euro và 83,5% tại EU), tiếp theo là các khoản vay và lượng tiền mặt, tiền gửi ở mức thấp hơn.
Vị thế ổn định được củng cố dài hạn
Tổng thể, Síp đang đi theo một quỹ đạo tài chính hiếm thấy trong khu vực: duy trì thặng dư, giảm nợ và kiểm soát chi tiêu hiệu quả. Trong bối cảnh châu Âu vẫn vật lộn với áp lực ngân sách và nợ công gia tăng, quốc gia này dần nổi lên như một điểm sáng về kỷ luật tài khóa và sự ổn định kinh tế dài hạn.