Giữa lúc căng thẳng địa chính trị tại Đông Địa Trung Hải và Trung Đông tiếp tục gia tăng, lãnh đạo Síp, Hy Lạp và Jordan đã tái khẳng định cam kết thúc đẩy hợp tác khu vực sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh ba bên lần thứ năm tại Amman.
Tổng thống Síp Nikos Christodoulides đã có cuộc gặp với Quốc vương Abdullah II của Jordan và Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis nhằm thảo luận các vấn đề an ninh, năng lượng, kinh tế và ổn định khu vực. Theo người phát ngôn chính phủ Síp Konstantinos Letymbiotis, hội nghị diễn ra trong giai đoạn mà những biến động tại khu vực đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng, các tuyến hàng hải, dòng di cư, an ninh năng lượng và khả năng phục hồi kinh tế của nhiều quốc gia.
Ba nhà lãnh đạo cho rằng việc tăng cường phối hợp giữa các quốc gia có cùng định hướng chiến lược đang trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Các bên nhấn mạnh tầm quan trọng của lòng tin, đối thoại và việc tuân thủ luật pháp quốc tế để xử lý các thách thức xuyên biên giới đang ngày càng phức tạp.
Síp muốn đóng vai trò cầu nối với châu Âu
Một trong những nội dung được quan tâm đặc biệt là mối quan hệ giữa Jordan và Liên minh châu Âu. Síp tiếp tục khẳng định vai trò là quốc gia thành viên EU gần Jordan nhất về vị trí địa lý, đồng thời cam kết thúc đẩy quan hệ hợp tác sâu rộng hơn giữa Brussels và Amman.
Tổng thống Christodoulides cho biết hội nghị lần này mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra trong giai đoạn Síp đảm nhận vai trò chủ tịch Hội đồng Liên minh châu Âu. Ông nhấn mạnh cơ chế hợp tác ba bên không chỉ có giá trị đối với khu vực Đông Địa Trung Hải mà còn đóng vai trò như một cầu nối chiến lược giữa Trung Đông và châu Âu.
Theo phía Síp, các lĩnh vực như di cư, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh sẽ cần sự phối hợp chặt chẽ hơn trong những năm tới, đặc biệt khi khu vực đang phải đối mặt với nhiều sức ép kinh tế và địa chính trị cùng lúc.
Quan ngại về Gaza và an ninh hàng hải
Trong cuộc họp, các nhà lãnh đạo cũng trao đổi về tình hình tại Iran, Gaza, Bờ Tây, Jerusalem, Lebanon, Syria và Iraq. Tất cả các bên đều kêu gọi giảm leo thang căng thẳng và tránh để xung đột lan rộng ra toàn khu vực.
Quốc vương Abdullah II cảnh báo rằng các cuộc xung đột kéo dài đang làm gia tăng nguy cơ bất ổn tại Trung Đông. Jordan đồng thời phản đối các động thái có thể làm thay đổi hiện trạng tại Jerusalem, Bờ Tây và Gaza, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hành lang viện trợ nhân đạo cho người dân Gaza.
Về phía Hy Lạp, Thủ tướng Kyriakos Mitsotakis cho rằng hội nghị đã phát đi một thông điệp rõ ràng về hợp tác và cùng tồn tại hòa bình giữa các quốc gia trong khu vực. Ông cũng đề cập đến tầm quan trọng của tự do hàng hải, đặc biệt trong bối cảnh các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz đang chịu nhiều áp lực từ bất ổn địa chính trị.
Mở rộng hợp tác về năng lượng và đầu tư
Ngoài vấn đề an ninh, hội nghị còn tập trung vào các kế hoạch hợp tác thực tiễn trong tương lai, bao gồm năng lượng, đầu tư, du lịch, kết nối hạ tầng và hành động khí hậu.
Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tiềm năng của Hành lang Kinh tế Ấn Độ – Trung Đông – châu Âu (IMEC), đồng thời đánh giá Síp, Hy Lạp và Jordan đang sở hữu vị trí chiến lược giúp kết nối hiệu quả giữa thị trường châu Âu và Trung Đông.
Một nội dung đáng chú ý khác là việc tăng cường khả năng phối hợp trong bảo vệ dân sự và ứng phó khẩn cấp. Trạm chữa cháy trên không khu vực của Síp (CRAFS) được xem là ví dụ điển hình cho mô hình hợp tác mang lại giá trị thực tế cho toàn khu vực.
Hội nghị kết thúc với tuyên bố chung tái khẳng định cam kết đối với hòa bình, ổn định và an ninh khu vực. Trong giai đoạn tiếp theo, ba nước sẽ tiếp tục triển khai các sáng kiến đã thống nhất, đồng thời mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực được xem là trọng tâm cho tăng trưởng dài hạn và ổn định kinh tế khu vực.