Bộ trưởng Năng lượng Síp Michalis Damianou cho biết các cuộc đàm phán liên quan đến dự án khí đốt Cronos hiện đã bước vào chặng cuối, mở đường cho mục tiêu khai thác dòng khí đầu tiên vào giữa năm 2028.
Phát biểu sau khi chủ trì một cuộc họp dưới vai trò Chủ tịch luân phiên của Síp tại Hội đồng Liên minh châu Âu (EU), ông nhấn mạnh khí đốt tự nhiên vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng của châu Âu trong ngắn và trung hạn. Tuy nhiên, mọi kế hoạch phát triển hạ tầng năng lượng sau năm 2030 sẽ phải phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh và giảm phát thải của EU.
Dự án Cronos hiện do liên doanh Eni và TotalEnergies vận hành. Theo kế hoạch, khí đốt từ mỏ này sẽ được vận chuyển qua mỏ Zohr của Ai Cập trước khi tiếp cận thị trường châu Âu.
“Nếu đạt được thỏa thuận trong một đến hai tuần tới, chúng tôi kỳ vọng có thể khai thác khí đầu tiên vào cuối năm 2027 hoặc trong nửa đầu năm 2028”, ông Damianou cho biết, đồng thời đánh giá đây là bước tiến tích cực không chỉ với Síp mà còn với toàn bộ khu vực Đông Địa Trung Hải.
Các mỏ khí ngoài khơi khác cũng tăng tốc
Bên cạnh Cronos, Bộ trưởng Damianou cho biết dự án Aphrodite ngoài khơi Síp vẫn đang triển khai đúng tiến độ. Chevron hiện đẩy nhanh giai đoạn thiết kế và kỹ thuật ban đầu (FEED), dự kiến kéo dài đến tháng 1 năm 2027, trước khi đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng trong vòng sáu tháng tiếp theo.
Theo kế hoạch hiện tại, mỏ Aphrodite có thể bắt đầu khai thác khí thương mại vào giai đoạn 2030–2031. Nguồn khí sau đó sẽ được vận chuyển tới Ai Cập thông qua hệ thống đường ống khu vực.
Trong khi đó, các phát hiện khí đốt của ExxonMobil cũng tiếp tục được triển khai theo lộ trình kỹ thuật đã đề ra. Síp kỳ vọng những dự án này sẽ bắt đầu khai thác vào khoảng năm 2033.
Síp muốn trở thành mắt xích năng lượng mới của châu Âu
Ông Damianou cho rằng nếu tiến độ dự án Cronos được hoàn tất đúng kế hoạch, Síp có thể bắt đầu cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng cho châu Âu chỉ trong khoảng hai năm tới.
Theo ông, khí đốt tự nhiên sẽ đóng vai trò như một “nhiên liệu chuyển tiếp”(bridge fuel), hỗ trợ quá trình dịch chuyển sang năng lượng sạch hơn, bao gồm hydro và các công nghệ phát thải thấp trong tương lai.
Tại cuộc họp của Hội đồng EU, các bộ trưởng năng lượng cũng tập trung thảo luận về việc xây dựng một châu Âu có khả năng tự chủ chiến lược cao hơn, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và thúc đẩy điện khí hóa nền kinh tế.
Một nội dung đáng chú ý khác là vai trò của hệ thống lưu trữ điện năng trong việc ổn định lưới điện và hỗ trợ mục tiêu trung hòa khí hậu vào năm 2050. EU hiện đang xem xét nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ rào cản pháp lý, đồng thời tăng cường hợp tác năng lượng xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên.