Liên minh châu Âu đang tiếp tục thúc đẩy tiến trình hoàn tất việc Cyprus gia nhập khối Schengen, trong bối cảnh đảo quốc Địa Trung Hải này được cho là đã tiến rất gần đến trạng thái sẵn sàng về mặt kỹ thuật. Trong báo cáo Schengen lần thứ năm được công bố hôm thứ Hai, Ủy ban châu Âu nhấn mạnh cần duy trì các nỗ lực nhằm hoàn tất quá trình gia nhập của Cyprus, đồng thời gắn tiến trình này với các mục tiêu rộng hơn về an ninh biên giới và quản lý di cư của EU.
Cyprus nằm trong ưu tiên Schengen của EU
Ủy ban châu Âu cho biết khu vực Schengen tiếp tục cho thấy khả năng thích ứng và duy trì vai trò là một trong những thành tựu quan trọng nhất của Liên minh châu Âu. Hiện hơn 450 triệu công dân được hưởng quyền tự do đi lại trong khối, đồng thời hệ thống này cũng hỗ trợ thương mại, du lịch và lưu chuyển hàng hóa xuyên biên giới.
Trong chu kỳ Schengen 2026-2027, Cyprus được đưa vào nhóm ưu tiên liên quan đến việc hoàn tất các quy trình gia nhập, cùng với việc Ireland tiếp tục thực thi đầy đủ các quy định Schengen.
Báo cáo nhấn mạnh rằng EU cần tiếp tục phối hợp để hoàn tất việc Cyprus gia nhập khối Schengen, đồng thời tăng cường hợp tác với các quốc gia đang mở rộng khu vực này.
Síp khẳng định gần hoàn tất yêu cầu kỹ thuật
Báo cáo được công bố trong bối cảnh chính phủ Cyprus thời gian qua liên tục phát tín hiệu rằng phần lớn công tác chuẩn bị kỹ thuật đã cơ bản hoàn thành. Dù mục tiêu năm 2026 vẫn được nhắc đến, giới chức nước này hiện thận trọng hơn khi đề cập đến thời điểm chính thức gia nhập.
Các nguồn tin chính phủ cho biết Cyprus đã đạt trạng thái sẵn sàng kỹ thuật vào cuối năm 2025 và đã hoàn thành toàn bộ các yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào sự phê chuẩn mang tính chính trị của Hội đồng EU sau khi Ủy ban châu Âu xác nhận đầy đủ mức độ tuân thủ.
Giới chức Cyprus cũng cho biết những lo ngại từ một số quốc gia thành viên liên quan đến Đường Xanh sẽ chỉ được xử lý ở giai đoạn tiếp theo, sau khi Brussels chính thức xác nhận sự sẵn sàng về mặt kỹ thuật của đảo quốc này.
Schengen tăng cường kiểm soát biên giới
Theo báo cáo, số vụ vượt biên trái phép vào EU trong năm 2025 đã giảm 26% so với năm trước, trong khi tỷ lệ hồi hương những người không có quyền cư trú hợp pháp đạt 28% – mức cao nhất trong vòng 10 năm.
Ủy ban châu Âu cũng nhấn mạnh vai trò của Hệ thống Nhập cảnh – Xuất cảnh (EES), được triển khai từ tháng 4/2026. Chỉ trong sáu tháng đầu hoạt động, hệ thống này đã ghi nhận hơn 66 triệu lượt qua biên giới và phát hiện khoảng 32.000 trường hợp bị từ chối nhập cảnh.
Bên cạnh đó, EU đang thúc đẩy số hóa các thủ tục biên giới, nâng cấp cơ sở hạ tầng kiểm soát và cải thiện hệ thống thị thực nhằm tăng cường hiệu quả quản lý di cư trong toàn khối.
Cơ hội lớn nhưng vẫn còn rào cản cuối cùng
Đối với Cyprus, việc gia nhập Schengen được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đi lại, thương mại và hội nhập kinh tế sâu hơn với phần còn lại của châu Âu.
Trong thời gian qua, nước này cũng đã triển khai hàng loạt dự án nâng cấp sân bay, hệ thống kiểm soát biên giới và quy trình xử lý thị thực nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn của Schengen.
Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu nhấn mạnh rằng việc gia nhập chính thức vẫn cần sự chấp thuận nhất trí từ các quốc gia thành viên EU sau khi hoàn tất toàn bộ đánh giá kỹ thuật và các khuyến nghị còn tồn đọng.
Đối với Cyprus – cùng với Ireland là hai quốc gia EU duy nhất hiện chưa thuộc Schengen – năm 2026 đang được xem là giai đoạn mang tính quyết định, dù các rào cản kỹ thuật và chính trị cuối cùng vẫn chưa hoàn toàn được tháo gỡ.
Việc Cyprus gia nhập Schengen được kỳ vọng sẽ mở ra lợi ích lớn cho cả nền kinh tế lẫn nhà đầu tư quốc tế, khi việc di chuyển giữa Cyprus và phần lớn châu Âu trở nên thuận tiện hơn mà không cần kiểm tra biên giới nội khối. Đối với những người sở hữu thẻ thường trú nhân Cyprus, điều này cũng giúp nâng cao giá trị cư trú, hỗ trợ việc đi lại, công tác, kết nối kinh doanh và trải nghiệm cuộc sống châu Âu linh hoạt hơn trong tương lai.