Síp khép lại nhiệm kỳ Chủ tịch EU với nhiều dấu ấn

Trong sáu tháng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU), Síp đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt sáng kiến và kết quả thực chất trên nhiều lĩnh vực, từ năng lượng, kinh tế đến an ninh và phát triển khu vực. Hội nghị cấp cao về các đảo và cộng đồng ven biển vừa diễn ra tại Paphos không chỉ khép lại nhiệm kỳ của quốc đảo Địa Trung Hải này mà còn mở ra một định hướng phát triển mới cho hàng triệu người dân sinh sống tại các vùng đảo và ven biển trên khắp châu Âu.

Hội nghị mang ý nghĩa chiến lược đối với châu Âu

Phát biểu tại thành phố Paphos, Tổng thống Síp Nikos Christodoulides cho biết hội nghị “Tăng cường sức mạnh cho các đảo và cộng đồng ven biển của EU” là sự kiện lớn cuối cùng trong nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên của Síp.

Theo ông, việc hội nghị được tổ chức tại Paphos – quê hương của ông và cũng là điểm cực đông nam của Liên minh châu Âu – mang cả ý nghĩa biểu tượng lẫn giá trị thực tiễn. Đây là dịp để EU khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của các vùng đảo và ven biển trong chiến lược phát triển chung của khối.

Hội nghị do Síp phối hợp cùng Ủy ban châu Âu tổ chức sau khi Ủy ban công bố hai chiến lược mới dành riêng cho các đảo và cộng đồng ven biển vào ngày 10/6.

Lần đầu tiên EU xây dựng chiến lược toàn diện cho các vùng đảo

Theo Tổng thống Christodoulides, đây là lần đầu tiên Liên minh châu Âu xây dựng một khuôn khổ chính sách toàn diện nhằm giải quyết những thách thức đặc thù mà các khu vực đảo và ven biển đang phải đối mặt, đồng thời khai thác hiệu quả các lợi thế chiến lược của những khu vực này.

Ông nhấn mạnh:

“Các vùng đảo và ven biển có thể nằm ở rìa địa lý của Liên minh châu Âu, nhưng lại giữ vị trí trung tâm trong các chính sách của châu Âu.”

Hiện nay, hơn 17 triệu công dân EU đang sinh sống trên hơn 4.000 hòn đảo có người ở, trong khi khoảng 95 triệu người sống dọc gần 70.000 km bờ biển của khối. Có 17 quốc gia thành viên sở hữu các vùng đảo và 22 quốc gia có đường bờ biển, cho thấy đây là vấn đề mang tính chiến lược đối với toàn bộ EU.

Nhiệm kỳ Chủ tịch EU đạt nhiều kết quả nổi bật

Tổng thống Christodoulides đánh giá nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng EU của Síp là một “nhiệm vụ quốc gia”, trong đó nước này đã chủ trì và điều phối nhiều hồ sơ quan trọng liên quan đến các ưu tiên chiến lược của Liên minh.

Trong sáu tháng qua, Síp đã tham gia xử lý nhiều vấn đề lớn như:

• Quốc phòng và an ninh.
• Tăng cường năng lực cạnh tranh.
• Chính sách năng lượng.
• Y tế và giáo dục.
• Quyền của người lao động.
• Quyền lợi hành khách hàng không.
• Đàm phán ngân sách dài hạn mới của EU.

Đặc biệt, ông cho biết nhiều hồ sơ tồn đọng suốt hơn một thập kỷ đã được tháo gỡ trong nhiệm kỳ này.

Theo Tổng thống, những nỗ lực của Síp đã nhận được sự ghi nhận từ các nhà lãnh đạo EU cũng như các quốc gia thành viên, điều khiến ông cảm thấy đặc biệt tự hào về đất nước mình.

Các đảo và vùng ven biển đối mặt nhiều thách thức mới

Bên cạnh những tiềm năng phát triển, các khu vực đảo và ven biển cũng đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu và những thay đổi địa chính trị.

Theo Tổng thống Síp, những khu vực này phải đối mặt với hàng loạt thách thức như:

• Kết nối giao thông còn hạn chế.
• Mực nước biển dâng và xói mòn bờ biển.
• Thiếu an ninh năng lượng và nguồn nước.
• Áp lực từ biến đổi khí hậu.
• Duy trì cộng đồng dân cư bền vững.
• Đảm bảo khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.
• Phát triển du lịch, nghề cá và nuôi trồng thủy sản.

Đối với các quốc đảo như Síp, đây đều là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và sự phát triển kinh tế lâu dài.

Đầu tư mạnh cho chuyển đổi xanh và an ninh năng lượng

Tổng thống Christodoulides cho biết các chiến lược mới của EU hoàn toàn phù hợp với định hướng phát triển của Síp.

Ông dẫn chứng nền kinh tế biển của quốc gia này đã duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định khoảng 4–5% mỗi năm trong suốt 15 năm qua, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao khả năng chống chịu của các cộng đồng ven biển.

Song song đó, Síp cũng đang triển khai chương trình đầu tư trị giá 150 triệu euro với sự đồng tài trợ từ EU nhằm hiện đại hóa và số hóa hệ thống điện quốc gia.

Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để phát triển lưới điện thông minh, xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng mới và các hệ thống lưu trữ điện, qua đó nâng cao an ninh năng lượng, mở rộng tỷ trọng năng lượng tái tạo và tăng khả năng thích ứng của hệ thống điện trước các biến động trong tương lai.

Đối với một quốc đảo vẫn còn bị cô lập về năng lượng như Síp, đây được xem là bước đi quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh cũng như nâng cao quyền tự chủ chiến lược của cả Liên minh châu Âu.

Síp muốn đưa các vùng đảo trở thành trung tâm phát triển của EU

Theo Tổng thống Christodoulides, các đảo và khu vực ven biển không chỉ là cửa ngõ bên ngoài của Liên minh châu Âu mà còn là tuyến đầu trong nhiều vấn đề quan trọng như bảo vệ biên giới, quốc phòng, an ninh, bảo vệ hạ tầng trọng yếu và quản lý di cư.

Ông khẳng định:

“Khi hỗ trợ các vùng đảo và ven biển, chúng ta đang tăng cường sức mạnh cho toàn bộ Liên minh châu Âu.”

Khép lại hội nghị, Tổng thống Síp nhấn mạnh việc khởi động các chiến lược mới ngay tại Síp gửi đi thông điệp rõ ràng rằng các cộng đồng đảo và ven biển không còn là khu vực bên lề của châu Âu, mà sẽ trở thành một trong những trọng tâm trong chiến lược phát triển của EU trong những năm tới.

Sự kiện tại Paphos vì thế không chỉ đánh dấu hồi kết của nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng EU do Síp đảm nhiệm, mà còn mở ra một chương mới trong chính sách phát triển dành cho các vùng đảo và ven biển trên toàn Liên minh châu Âu.