Tiếng Việt mình có hai chữ nghe gần nhau mà Housel — trong một chương tôi cho là quan trọng nhất của cuốn sách mới — tách ra thành hai thế giới: khá giả và giàu có.
Khá giả là một mức sống. Nó nhìn thấy được: căn nhà đẹp, chiếc xe tốt, những chuyến đi, trường quốc tế cho con. Khá giả đáng trân trọng — nó thường là thành quả của năng lực và nỗ lực thật.
Nhưng khá giả có một đặc tính ít ai nói: nó là trạng thái phải được bơm liên tục. Mức sống cao đứng trên một dòng thu nhập cao, và dòng đó phải chảy đều — công việc phải thuận, thương vụ phải nối thương vụ, thị trường phải chiều lòng. Người khá giả, vì thế, có thể đồng thời là người rất mong manh: chỉ cần dòng chảy khựng lại một quý, cả cấu trúc rung rinh.
Giàu có là thứ khác. Theo cách Housel định nghĩa — và tôi chưa thấy định nghĩa nào hay hơn — giàu là phần không nhìn thấy: khoản chưa tiêu, tài sản không gánh nợ, và trên hết là khoảng cách an toàn giữa mình và chữ “bắt buộc”. Người giàu thật sự là người mà nếu ngừng mọi thu nhập một năm, đời sống gia đình vẫn không đổi nhịp. Sự giàu đó không phô ra được — và chính vì không phô ra được nên ít người theo đuổi nó.
Nghịch lý mà tôi chứng kiến trong nghề: rất nhiều người khá giả đến gặp chúng tôi, và buổi tư vấn đầu tiên thực chất là buổi họ tự khám lại xem mình đang khá giả hay đang giàu. Vì hồ sơ thường trú Síp có một yêu cầu vô tình làm đúng việc đó: chứng minh nguồn thu nhập ổn định từ 50.000 euro mỗi năm và một khoản đầu tư 300.000 euro không làm nghiêng ngả tài chính gia đình. Ai “giàu” theo nghĩa của Housel đi qua bước này nhẹ nhàng. Ai “khá giả trên dòng chảy căng” sẽ thấy gợn — và cái gợn đó là thông tin quý: có lẽ việc cần làm trước không phải là bộ hồ sơ, mà là chuyển hoá bớt sự khá giả thành sự giàu có đã.
Chúng tôi từng khuyên khách hàng lùi lại một hai năm vì lý do đó. Nghe như tự đuổi khách — nhưng phương án B của một gia đình phải được xây trên nền giàu có thật, không phải trên đỉnh của một dòng chảy căng. Xây trên đỉnh, gió đổi chiều một cái là phương án B thành gánh nặng thay vì thành chỗ dựa.
Câu hỏi đúng của bài này: “Nếu thu nhập của tôi dừng lại mười hai tháng, cấu trúc tài chính của gia đình thay đổi bao nhiêu?” Câu trả lời cho biết anh chị đang đứng ở đâu giữa hai chữ — và mọi kế hoạch lớn, kể cả kế hoạch định cư, nên xuất phát từ vị trí thật đó.
Tuyên bố miễn trách nhiệm pháp lý (Disclaimer)
Nội dung trong báo cáo/bài viết này chỉ nhằm mục đích chia sẻ quan điểm và thông tin học thuật về kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính, bất động sản, xu hướng ngành và các thông tin khác tại Cyprus và một số quốc gia khác trên thế giới. Mọi dữ liệu và đánh giá được tổng hợp từ các nguồn công khai, có chọn lọc, và được trình bày nhằm cung cấp góc nhìn nghiên cứu cho cộng đồng đầu tư.
Bài viết không cấu thành lời khuyên đầu tư, tư vấn tài chính cá nhân hay lời mời chào mua/bán bất kỳ tài sản nào. Mọi phân tích, đánh giá định giá hoặc nhận định xu hướng đều mang tính chủ quan của nhóm biên tập, không mang tính cam kết hiệu quả đầu tư.
Mỗi cá nhân nên tự thực hiện đánh giá rủi ro, mục tiêu đầu tư, thời gian nắm giữ và điều kiện cá nhân trước khi đưa ra bất kỳ quyết định tài chính nào. Việc sử dụng thông tin trong tài liệu này là hoàn toàn theo quyết định và rủi ro của người đọc.
Chúng tôi và tác giả miễn trừ mọi trách nhiệm với bất kỳ tổn thất hoặc hệ quả nào phát sinh từ việc sử dụng các thông tin này trong thực tế.
